تربیت فرزند + چکیده مطالب

دقت امام در این اقدام و تأکیدشان در اعلام آن، شایان توجه است؛ باشد که الگویی فراموشنشدنی برای ما باشد. این است همان دین پایدار، ولی بیشترِ مردم به این حقیقت آگاه نیستند. گفتند: او داناترینِ مردم است به نسبتهای عرب و جنگهای آنان و به روزگار جاهلیت و شعرهای عربی. 5. پدر و مادر با تشویق و مهربانی، زمینههای اعتقادی و مذهبی را در آنان پرورش دهند. بزرگترین اشتباه آن است که برخی میگویند باید کودکان را به حال خود واگذاشت تا آنها آزادانه و بیهیچ قید و بندی پرورش یابند. مادر در این مدت مسئول پرورش جسمی، عقلی، عاطفی و اخلاقی فرزند است. پرسش این است که برای تعلیم و تعلم هر علم، آیا کافی است که ارزش فی نفسه آن علم تأیید شده باشد، و یا افزون بر این، برای آنکه بهمنزلة محتوای آموزش پذیرفته شود، ملاکی دیگر نیز لازم است. در این حالت، دارندة آن علم، دانشمندِ بیعمل دانسته میشود و به درخت بیمیوه میماند. روایات در باب علم، همواره علم نافع را تقدیس و ترغیب کردهاند و از علم غیرنافع برحذر داشتهاند. خداوند در سوره منافقون، مسلمانان را از محبت و علاقه زیاد به مال و فرزند که باعث غفلت از یاد خدا می شود، برحذر می دارد و می فرماید «ای کسانی که ایمان آوردهاید مبادا اموال و فرزندانتان، شما را از یاد خدا غافل گردانند و هر کسی چنین کند از زیانکاران است».

زیرا دانش آموختنی زیاد و عمر کوتاه است». روایت کتاب نزهة الناظر و تنبیه الخاطر رهنمودی کلی برای این مسئله ارائه کرده است: خُذُوا مِنْ کلِّ عِلْمٍ أَرْوَاحَهُ وَدُعُوا ظُرُوفَهُ، فَإِنَّ الْعِلْمَ کثِیرٌ وَالْعُمْرُ قَصِیرٌ؛ «از هر دانشی جان و روح آن را بیاموزید و قشر و پوستة آن را دور بریزید؛ زیرا دانش آموختنی زیاد و عمر کوتاه است». کتاب «مهارتهای مقابله با افسردگی کودکان و نوجوانان» اثر کارول فیتزپاتریک و جان شری، سال ۲۰۰۴ منتشر شد. با آنکه بازی، نیاز و حق کودک است و والدین باید به رعایت این حق پایبند باشند، ولی این بدان معنی نیست که کودک همیشه بازی کند، بلکه باید بهگونهای برنامهریزی شود که در دوره نوجوانی و جوانی بهتدریج وظایف و مسئولیتهای جدّیتر، جای بازی و سرگرمی را بگیرد، زیرا از دیدگاه صاحبنظران علوم تربیتی، دوران بازی کودک، دوره کارآموزی موقّت کودکان و مقدمهای برای اشتغال بهکارهای جدّیتر است. از این محدودة کوچک که بگذریم، پرسشی کلان مطرح است که آیا دستور اسلام به خوض در علوم و ایجاب آن به فراگیری دانش از هر فرد و هر جا توسط مسلمانان، جمیع انواع دانش و معارف را دربرمیگیرد و یا منحصر به دانشهای دینی است؟

در کتاب آسمانی قرآن، دستور احترام به پدر و مادر پس از مسألة توحید بیان گردیده است و این نشاندهندة اهمیّت این حُکم است. موثر واقع می شود که با مراجعه به قسمت خدمات مربوط به نوروفیدبک و بیوفیدبک می توانید با این شیوه درمانی آشنا شوید. چند بازی برای شـما مثال میزنیم کـه می توانید با خلاقیت خودتان بـه این بازیها تنوع بدهید. این معضل، مقدمه مشکلات بسیاری است که میتوان به پیری جمعیت ، کاهش جمعیت کشور، کاهش توانمندی کشور در تولید و درنهایت کاهش قدرت کشور در بخشهای مختلف اشاره کرد. با وجود این، میتوان دلیل قاطع عقلی بر آموزش علوم سودمند و لزوم اکتفا به آن در تعلیم و تعلم اقامه کرد: اکنون علوم به حدی پردامنه و گسترده شدهاند، که فراگیری همة آنها برای یک نفر مقدور (و لازم) نیست. در روایتی آمده است که یک روز پیامبر اکرم (ص) وارد خانه شدند و دیدند عدهای از دوستان عایشه به منزل ایشان آمده و مشغول بازی با وی هستند. پیامبر فرمود: اینها دانشی است که اگر کسی نداند، به او زیانی نرساند و اگر کسی بداند، او را سودی نبخشد. «خدایا، بهراستی من از دانشی که سودی ندارد، به تو پناه میبرم».

و بِدان دانشی که سودی در آن نهفته نباشد، خیری ندارد». پاسخ این پرسش در گروه دیگری از روایاتِ باب علم نهفته است؛ گروهی که صریحاً یا تلویحاً در آموزش علوم، ملاک و معیاری دیگر را اصلی از اصول آموزشی معیّن میکنند. در این زمینه توجه به اصول روانشناسی نیز کارساز خواهد بود. یکی از محورهای تربیتی، محتوای آن است که باید به آن توجه کرد. پسرکم، گرچه عمر من همزمان با عمر گذشتگان نبوده است، در کارهای آنان نظر افکندهام و در تاریخشان با دقت فکر و در آثارشان سیر کردهام، تا جایی که از کثرت اطلاع، مانند یکی از آنان بهحساب آمدم. «از هر علمی، نیکوتر (سودمندترِ) آن را فراگیرید؛ پس بهدرستی که زنبور عسل از هر شکوفه زیباترِ آن را میخورد، آنگاه از آن، دو جوهر نفیس پدید میآید، در یکی (عسل) از آن دو برای مردم شفاست، و از دیگری (موم) مردم برای روشنایی استفاده میکنند». دانش بیسود دو گونه است: اول، دانش به امور دینی و وظایف اخلاقی و اجتماعی که به آن عمل نشود و در حد علم باقی بماند. ما در اینجا در صدد بررسی دیدگاهها و دلایل آنها نیستیم؛ زیرا بنابر هر دو دیدگاه، آیات و روایاتِ باب علم دانشهای دینی را شامل میشوند؛ با این تفاوت که در دیدگاه اول، بهمنزلة بخشی از دانشِ مورد سفارش و در دیدگاه دوم، به مثابة همة دانش مطلوب.

دیدگاهتان را بنویسید